Hugo Barra bỏ Xiaomi quay về Thung lũng Silicon

Hugo Barra bỏ Xiaomi quay về Thung lũng Silicon

Barra không phải là lãnh đạo cao cấp duy nhất rời khỏi Xiaomi trong bối cảnh suy thoái. Vào tháng 10/2016, Chen Tong, Phó chủ tịch mảng nội dung của Xiaomi, đã rời công ty để gia nhập tờ báo Yidianzixun. Zhang Jinling, Phó chủ tịch lĩnh vực quản lý tài chính và đầu tư cũng đã sang đầu quân cho Baidu Inc.

Sau khi trải qua 3 năm rưỡi tại Bắc Kinh để lèo lái Xiaomi, Hugo Barra quyết định quay trở lại Thung lũng Silicon để lãnh đạo mảng phát triển công nghệ thực tế ảo (virtual reality, viết tắt là VR) của Facebook Inc.

Ông ra đi để lại di sản còn dang dở.

Hugo Barra sinh năm 1976, ông đầu quân cho Google từ năm 2008-2013, giữ vị trí Phó chủ tịch Quản lý sản phẩm Android. Tuy nhiên, đến tháng 9/2013, ông đã khiến cả thế giới không khỏi bất ngờ khi nói lời chia tay với Google để về đầu quân cho Xiaomi, phụ trách lĩnh vực mở rộng thị trường quốc tế.

Ông đã giúp doanh số bán hàng của Xiaomi tại Ấn Độ phất lên, nhưng tại Brazil và các quốc gia khác trên thế giới lại khá đình trệ. Chưa hết, Xiaomi khá đuối sức khi dí theo Vivo và OPPO tại sân nhà – bởi họ rất mạnh trong khâu tiếp thị cũng như có nhiều cửa hàng bán lẻ.

Barra về đội của Xiaomi cùng với tầm nhìn đầy tham vọng, nhưng lại không thể dự đoán trước cũng như vượt qua được những khó khăn, thử thách của thị trường smartphone toàn cầu.

“Ống ấy đã làm đủ mọi cách để người dùng quốc tế biết đến sản phẩm của Xiaomi,” Bryan Ma, Phó chủ tịch lĩnh vực nghiên cứu thiết bị của IDC Singapore cho biết. “Nhưng khi bạn nhìn vào những con số thực tế, kết quả nhận được lại rất khác nhau.”

Trong bức thư gửi nhân viên của mình hai tuần trước, nhà đồng sáng lập kiêm CEO Lei Jun đã chia sẻ rằng, thời gian gần đây công ty đã phải đối mặt với những trở ngại “khó quên”, khiến thị phần của họ tại Trung Quốc sụt giảm, và hiện tại họ cần phải tập trung vào sự “phát triển bền vững, lâu dài.”

Thành công của Xiaomi phần lớn đến từ việc bán hàng online, dẫu vậy giờ đây họ buộc phải mở những cửa hàng chính hãng tại quê nhà để cạnh tranh với các đối thủ.

Barra từ chối bình luận về chuyện này, thay vào đó ông lại đề cập tới những thành tựu mà mình đã gặt hái được trước thời gian từ chức, bao gồm việc mở rộng thị trường sang Ấn Độ và hơn 20 quốc gia khác. Một phát ngôn viên của Xiaomi cho biết, Barra nói rằng mình sẽ làm cố vấn cho Xiaomi trong tương lai.

Khi lần đầu tiên chuyển từ vùng California đầy nắng đến sống và làm việc tại Bắc Kinh đầy khói bụi, Barra đã khiến cả thế giới phải dõi theo từng bước đi của ông.

Năng động, cuốn hút và tự tin trên sân khấu mỗi khi thuyết trình hội nghị, người đàn ông xứ Brazil này đã chỉ dẫn cho Xiaomi làm thế nào để đưa những dòng sản phẩm mới vô cùng phong phú của mình – trong đó bao gồm cả vòng đeo tay thể thao, tai nghe, máy lọc không khí,… – đến được với những quốc gia có tầng lớp trung lưu đang phát triển mạnh mẽ.

“Ông chính là đại xứ của Xiaomi, giúp kết nối họ với phần còn lại của thế giới,” Bryan Ma của IDC nhận xét. “Barra rất nhiệt tình, lôi cuốn trên sân khấu, người đã giúp những khách hàng tiềm năng biết tới công ty Trung Quốc này.”

Từ năm 2012 đến 2015, doanh thu mảng smartphone của Xiaomi phát triển thần tốc, số lượng điện thoại bán ra tăng gấp 6 lần nhờ kinh doanh online theo hình thức flash sale và tận dụng sức mạnh của mạng xã hội để quảng bá sản phẩm.

Cuối năm 2014 và 2015, Xiaomi đứng đầu thị phần smartphone trong nước, khiến cho truyền thông Trung Quốc cũng như thế giới khen ngợi không ngớt lời là “Apple của Trung Quốc.”

Khi Barra gia nhập Xiaomi, ông muốn hãng này không chỉ thành công ở Trung Quốc mà còn phải rộng đường quốc tế. Bởi thế, ông mới xác định Brazil và Ấn Độ là những thị trường mục tiêu quan trọng. Tầm nhìn đầy hứa hẹn này tưởng chừng sẽ đi đúng lộ trình đề ra, bởi cuối năm 2014, ước tính giá trị huy động vốn của Xiaomi lên tới 45 tỷ USD, cao nhất trong số những startup đứng đầu trên toàn thế giới vào thời điểm đó.

Nhưng đời lắm lúc đâu có ngờ, vị thế của Xiaomi nhanh chóng bị lung lay. Do phải cạnh tranh khốc liệt với các đối thủ nặng ký như Vivo hay OPPO đã khiến Xiaomi bị tụt xuống vị trí thứ 4 tại thị trường nội địa.

Nhìn chung, sự thất thủ này đều do họ chỉ tập trung vào việc kinh doanh trực tuyến, trong khi những tên tuổi khác lại đi theo hướng xây dựng chuỗi cửa hàng bán lẻ – nơi mà đại đa số khách hàng muốn mua điện thoại mới. Những thách thức tại sân nhà đã là điềm báo về rào cản sắp tới của họ tại các thị trường khác.

“Để áp dụng mô hình thương mại điện tử của Trung Quốc sang Ấn Độ và Indonesia là chuyện không hề đơn giản. Mỗi một đất nước có nền văn hóa internet khác nhau,” Edward Tse, cố vấn kinh doanh tại Hồng Kông kiêm tác giá của cuốn sách “Chine’s Disruptors,” trong đó mô tả về giai đoạn đầu của Xiaomi và những công ty công nghệ Trung Quốc khác.

Bằng cách đi “du lịch” thường xuyên đến Ấn Độ, rồi sau đó tường thuật lại các chuyến đi qua phương tiện truyền thông, xã hội – Hugo Barra đã tạo dựng được một thương nghiệp smartphone mang về hơn 1 tỷ USD lợi nhuận mỗi năm cho Xiaomi, một thành tích mà ông đã nhắc tới trong thông điệp chia tay của mình trên Facebook.

Xiaomi hiện đang nắm giữ vị trí thứ 3 của thị trường smartphone Ấn Độ, chỉ đứng sau Samsung và Vivo với 9% thị phần, trang Counterpoint Research cho biết.

“Hugo là người đề xướng đưa những sản phẩm mang thương hiệu Xiaomi ra ngoài thị trường Trung Quốc,” ông Gary Rieschel, người sáng lập Qiming Venture Partners, và cũng là một trong những nhà đầu tư của Xiaomi cho biết. “Anh ấy làm việc rất chăm chỉ và chịu thương chịu khó.”

Hugo Barra cũng không quên cảm ơn Lei Jun và fan Xiaomi trong bài viết chia tay của mình trên Facebook. “Tôi sẽ không bao giờ quên được cuộc hành trình hết sức ngoạn mục với Xiaomi trong suốt thời gian qua,” ông viết, “Tôi có thể tự hào mà nói rằng Xiaomi Global chính là đứa con tinh thần mà tôi đã góp phần nuôi dưỡng, phát triển để đưa nó đến với phần còn lại của thế giới.”

Neil Shah, Giám đốc nghiên cứu của Counterpoint tại Ấn Độ, cho rằng tốc độ tăng trưởng của Xiaomi tại thị trường Ấn Độ đã gần đạt tới đỉnh điểm. “Luôn có một mức độ tối đa nhất định về số lượng hàng được bán ra theo hình thức thương mại điện tử, bởi 60 – 70% thị phần đều thuộc các phương thức giao dịch truyền thống,” ông nói. Đối thủ Vivo luôn tập trung vào việc mở cửa hàng bán lẻ, đã vượt mặt Xiaomi tại Ấn Độ.

Bryan Ma nói rằng Xiaomi vẫn có triển vọng phát triển tại Ấn Độ trong năm sau, tuy nhiên quãng thời gian tiếp theo thì ông không dám chắc. “Câu chuyện tại Ấn Độ cũng phần nào phản ánh được hiện trạng tại Trung Quốc. Khi người tiêu dùng chuyển sang mua sắm tại cửa hàng truyền thống thay vì online, lúc đó thị trường sẽ ủng hộ OPPO và Vivo nhiều hơn.”

IDC cho biết, hiện tại Ấn Độ là thị trường quốc tế chủ yếu của Xiaomi, chiếm tới hơn 62% số lượng smartphone tiêu thụ của họ trong 9 tháng đầu năm 2016. Tiếp theo là Myanmar với 16%. “Khi nói tới thị trường smartphone toàn cầu thì ít ai nghĩ tới Myanmar đầu tiên,” ông Ma nói.

Sau khi tưng bừng khai trương vào mùa hè năm 2015, văn phòng của Xiaomi tại Brazil đã phải đóng cửa vào năm ngoái. Vị thế cao nhất mà Xiaomi đạt được tại đây là vào thời điểm Q4/2015 và Q1/2016, chiếm khoảng 1% thị phần smartphone tại đây, theo lời của bà Tina Lu, lãnh đạo của Counterpoint Research tại Mỹ Latinh.

“Tất cả mọi thứ họ bán đều bị thua lỗ,” bà cho biết. “Nếu sản phẩm không được sản xuất tại đây thì đều bị đánh thuế lên tới 60%.” Xiaomi có nhiều kế hoạch nhưng chưa có dịp thực hiện việc xây dựng các cơ sở lắp ráp điện thoại tại Brazil.

Một cựu nhân viên làm việc tại văn phòng (nơi có 23 nhân viên) của Xiaomi tại Brazil cho biết, đây là thị trường giàu tiềm năng nhưng lại gặp khó khăn với chính quyền địa phương.

Chưa hết, ngoài thách thức về giá cả và thương hiệu, việc bị đánh thuế rất nặng và không cạnh tranh lại được các thương hiệu nổi tiếng lâu năm tại đây càng khiến việc thống nhất chiến lược kinh doanh của họ với trụ sở tại Bắc Kinh cũng hết sức khó khăn.

Việc nhân rộng thành công của Xiaomi đến với những nước đang phát triển bắt đầu gặp phải nhiều trở ngại – từ việc phải nâng giá lên cao vì mức thuế quá nặng của Brazil đối với những thiết bị có xuất xứ nước ngoài; đến những vụ kiện vi phạm bằng sáng chế tại Ấn Độ; và cuối cùng là sự thích nghi chậm chạp với hệ thống thương mại điện tử của các quốc gia này so với Trung Quốc.

“Rất nhiều người, kể cả tôi, đã từng nghĩ rằng, nếu một startup công nghệ Trung Quốc có thể gặt hái được thành công tại quê nhà, thì họ cũng có thể làm được điều đó ở bất cứ nơi nào. Tuy nhiên tôi đã sai lầm,” Clay Shirky, giáo sư tại đại học NYU Shanghai và đồng thời là tác giả của cuốn sách được xuất bản năm 2015, “Little Rice: Smartphones, Xiaomi and the Chinese Dream,” chia sẻ.

Bây giờ, Xiaomi cần phải chuyển sự chú ý nhiều hơn vào cuộc chiến giành thị phần ở Trung Quốc. Trong bức thư gần đây gửi cho nhân viên của mình, Lei Jun đã thừa nhận rằng công ty đã mất tập trung khi cố gắng phát triển nhanh chóng, mở rộng thị trường lẫn dòng sản phẩm mới. “Đó là lý do tại sao chúng ta phải chậm lại, và học tập từ những sai lầm của mình,” ông viết.

“Xiaomi đã có chuỗi ngày hoàng kim trong quá khứ, những khoảnh khắc mà họ không bao giờ quên được,” ông Tse chia sẻ. “Tuy nhiên để trở lại đúng quỹ đạo, họ cần phải dốc hết sức lực để xây dựng lại thương hiệu của mình. Giờ đây, người dùng Trung Quốc chỉ xem Xiaomi là một công ty đang xuống dốc mà thôi.”

Xiaomi sẽ tung chiêu gì để vực dậy công ty trong năm 2017 khi mà nhiều lãnh đạo cấp cao của hãng đều “dứt áo ra đi”? Riêng bạn, mong đợi điều gì ở “Apple của Trung Quốc” trong năm nay?

Theo thegioididong.com